శూద్ర_యోగులు వివరాలతో.. సహా..క్లుప్తంగా..!

శూద్ర_యోగులు వివరాలతో.. సహా..క్లుప్తంగా..! 

అన్ని సమస్యలకు సనాతన ధర్మమే కారణమని ప్రచారం చేయడం వల్లనే కొన్ని సిద్ధాంతాలు నిలదొక్కుకుంటున్నాయి.

ఈ సిద్ధాంతాల ఉనికినే ఆధారంగా చేసుకుని, కొన్ని రాజకీయ ఏజెండాలు, మతాలు  తమతమ ప్రాభవానికి అనుకూలంగా..... జనసమీకరణ వాదాలను నిర్మించుకుంటున్నాయి. ఈ వాదనల్ని నిలబెట్టుకోవాలంటే, హిందుత్వంపై తప్పక దోషారోపణ చేయాల్సిన కుట్ర అవసరం అవుతుంది.

అందులో ప్రాథమిక కుట్ర.... " సామాజిక దురాచారాలను హిందుత్వానికి అంటగట్టడం! " 

అవును, సామాజిక వివక్షల్ని ఖచ్చితంగా ఖండించాలి. అవి రూపుమాపబడాలి. కానీ, వాటిని ప్రోత్సహించనిది, అంతేకాదు వాటిని స్వయంగా సవాలు చేసిన తత్వమే హిందుత్వం.

ఇది తట్టుకోలేని బౌద్ధ, ఇస్లామిక్, క్రైస్తవ శాసనాధికారులు భారతీయ ధర్మాన్ని తక్కువచేయాలన్న ధ్యేయంతో అనేక అనువాదాలు, వ్యాఖ్యానాలు చేయించారు. ఉద్దేశపూర్వకంగా అర్థవకృత్యాలు చేసి, సామాజిక దురాచారాలను భారతీయ తత్వానికి ముడివేసే నాటకాలు ప్రదర్శించారు.

కానీ..... భారతీయ ధర్మం DNA లాగ హిందువుల అంతరాత్మలో ఉంది.

పరమతసహనం, దేశభక్తి, సర్వమానవ సౌభ్రాతృత్వం... ఇవన్నీ నేర్పని మతాల ప్రభావం తాత్కాలికం.

శాశ్వతమైనది సనాతన భారతీయత మాత్రమే.

కాబట్టి.... భారతీయ ధర్మం యొక్క అసలైన సందేశాన్ని మనం అర్థం చేసుకుందాం.

శూద్ర సాధువుల త్యాగాలను, సాధనను గౌరవించండి. హిందుత్వం అంటే సామాజిక వివక్ష అని రాసేవాళ్లు... చరిత్రను వక్రీకరించేవాళ్లు మాత్రమే. 

అసత్య ప్రచారాలను తిరస్కరించి.... ఐక్యతకు దారి తీసే మార్గాన్ని ఎంచుకుందాం.

శాశ్వత విభజనకు దారి ఇచ్చింది కేవలం నవీన CASTE SYSTEM మాత్రమే.

1871 తర్వాత, బ్రిటిష్ రాజ్యాంగం హిందూ సమాజాన్ని కస్టమైజ్ CASTE SYSTEM  వైపు లాక్కెళ్లింది.

అది హిందూ ధర్మశాస్త్రాల ఆధారంగా కాదు, బ్రిటిష్ శాసనాధికారుల అవసరాల ఆధారంగా తయారైన rigid classification.

ఈ rigid caste నిర్మాణం ద్వారా మాత్రమే శాశ్వత విభజన జరగగలిగింది. చరిత్ర ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఇదే విభజనకు మూల కారణం.

బౌద్ధులు, అంబేద్కరైట్స్ చెబుతున్నట్టు బ్రాహ్మణులు మాత్రమే వేదాలను చెప్పగలరు, మిగిలిన వర్గాలకు ఆధ్యాత్మికత నిషిద్ధం అనే వాదన అసత్యం అని తేలిపోతుంది. 

భారత చరిత్ర లో వేదాలు బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే కాదని పుష్కలమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.

సనాతన ధర్మంలో ఆధ్యాత్మికత, విద్య, విజ్ఞానానికి కులం ఎన్నడూ అడ్డుకాలేదు.

ఈ మాటను నిరూపించడానికే  క్రింద శూద్ర సాధువుల జాబితాను మీ ముందు ఉంచుతున్నాను. 

ఇందులో శుద్రులు మాత్రమే కాదు, శూద్ర-బ్రాహ్మణ మిశ్రమ నేపథ్యాలు కలిగిన మహర్షులు కూడా ఉన్నారు.

ప్రతి వ్యక్తి గురించి వారి జాతి, కులం, శాఖ, కూర్పులు, ప్రాముఖ్యతలు సంక్షిప్తంగా పేర్కొనడం జరిగింది. 

వారిని గుర్తు చేద్దాం. గౌరవించుదాం. నిజాలను బయటపెడదాం..!   - శ్రీ మీనాక్షి  (సేకరణ) 

1. చరణ్ పాల్ (బెంగాలీ, పాలదూడి వృత్తి, వైష్ణవ  సాహెబ్ధాని): సాహెబ్ధానీ వైష్ణవ శాఖ స్థాపకుడైన దుఖిరామ్ పాల్ శిష్యుడు; భక్తి సంప్రదాయంలో ముఖ్యపాత్ర.

2. చౌడయ్య (కన్నడ, పడవ నడిపేవాడు, శైవ  లింగాయతు): బసవ శిష్యుడు; లింగాయతు సంప్రదాయంలో శివభక్తిని వ్యాప్తి చేశారు.

3. దాదు దయాళ్ (గుజరాతీ, దారాలు వడికే వృత్తి, వైష్ణవ  నిర్గుణ సంప్రదాయం): దాదు పంత్ స్థాపకుడు; హిందూ–ముస్లిం ఐక్యతకు పాటుపడ్డారు.

4. దండి (తమిళం, భూమి త్రవ్వే వృత్తి, శైవ): తమిళ శైవ భక్తిలో ప్రాముఖ్యం ఉన్న సాధువు.

5. దయాళ్ సింఘా (మైథిలీ, పడవ నడిపేవాడు): భాగల్పూర్ ప్రాంతంలో పూజించబడే సాధువు; స్థానిక భక్తి సంప్రదాయంలో ప్రాముఖ్యత.

6. దేవర దాసిమయ్య (కన్నడ, జులాయి వృత్తి, శైవ  లింగాయతు): బసవ శిష్యుడు; లింగాయతు సంప్రదాయంలో సమానత్వ సందేశం పంచారు.

7. ధనుర్దాసు (తమిళం, దాస్య వృత్తి, వైష్ణవ  శ్రీ వైష్ణవ): రామానుజుని శిష్యుడు; శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భక్తి సాధన.

8. ధోయి (బెంగాలీ, జులాయి వృత్తి, వైష్ణవ): సుభాషిత రచయిత; బెంగాల్ రాజు లక్ష్మణ్ సేన్ ఆస్థానంలో ప్రముఖుడు.

9. దోహర కక్కాయ (కన్నడ, శిల్పి వృత్తి, శైవ  లింగాయతు): బసవ శిష్యుడు; శివభక్తితో సాధన చేసిన లింగాయతు సాధువు.

10. దుఖిరామ్ పాల్ (బెంగాలీ, పాలదూడి వృత్తి, వైష్ణవ – సాహెబ్ధాని): సాహెబ్ధానీ వైష్ణవ శాఖ స్థాపకుడు; ముస్లింలను కూడా శిష్యులుగా తీసుకున్న విశిష్ట వ్యక్తి.

11. ఎడైక్కదార్ (తమిళం, గోపాలకుడు, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు; శైవ సాధనలో ప్రత్యేకత.

12. ఎనాదినాథ్ (తమిళం, తాటి చెట్టు వృత్తి, శైవ): శైవ సిద్ధ సంప్రదాయంలో ప్రముఖమైన తమిళ సాధువు.

13. ఏనాత్ (తమిళం, ఖడ్గవీరుడు, శైవ): శక్తి సాధనలో నిమగ్నమైన శైవ సాధువు.

14. గాడ్గే మహారాజ్ (మరాఠీ, రైతు వృత్తి, వైష్ణవ): విఠల భక్తుడు; ప్రజల్లో సామాజిక చైతన్యం పెంపొందించిన గురువు.

15. గోపాబాయి (మరాఠీ, బంగారు వృత్తి, వైష్ణవ  వార్కరి): విఠల భక్తురాలు; అభంగాలు రచించిన కీర్తనకారిణి.

16. గోరఖ్‌నాథ్ (ఒరియా, మత్స్యకారుడు / రైతు, శైవ – నాథ్ సంప్రదాయం): నాథ్ సంప్రదాయ స్థాపకుడు; బౌద్ధ, తాంత్రిక సంప్రదాయాలలోనూ గౌరవించబడిన సాధువు.

17. గోరోబా కుంభార్ (మరాఠీ, కుంకుడు వృత్తి, వైష్ణవ): విఠల భక్తుడు; సర్వజన శ్రేయస్సు కోసం జీవించిన వార్కరి సంత సాధువు.

18. గులాబ్రావు మహారాజ్ (మరాఠీ, రైతు వృత్తి, శైవ): అంధుడైనా వేదాలు బోధించిన బ్రాహ్మణేతర గొప్ప జ్ఞానసాధకుడు.

19. కనుదాస్ (మైథిలీ, పడవ నడిపేవాడు): స్థానిక భక్తి సంప్రదాయంలో గొప్ప ముని; భాగల్పూర్ ప్రాంతంలో గుర్తింపు.

20. కాయలవీర్ (మైథిలీ, పడవ నడిపేవాడు): మిథిలా ప్రాంతంలో స్థానిక భక్తి సంప్రదాయాన్ని రక్షించిన సాధువు.

21. గుండన్ రాల్ (మరాఠీ, రౌల్ వృత్తి, వైష్ణవ–మహానుభవ): మహానుభావ వైష్ణవ శాఖ స్థాపకుడు, చంగ్‌దేవ్ రాల్ గురువు.

22. గుండయ్య (కన్నడ, పాటర్ వృత్తి, శైవ లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, లింగాయత్ సంప్రదాయంలో శివ భక్తి సాధన చేశారు.

23. హడపడ్ రేచన్న (కన్నడ, మంగలి వృత్తి, శైవ–లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, శివ భక్తితో సమానత్వ సందేశం వ్యాప్తి చేశారు.

24. ఇలక్కులక్కన్రార్ (తమిళం, షానార్ వృత్తి, శైవ): శైవ సాధనలో ప్రముఖుడు.

25. జగన్నాథ్ మహితి (ఒరియా, కరణ్ వృత్తి, వైష్ణవ): వైష్ణవ భక్తి సంప్రదాయంలో సాధన చేశారు.

26. ఝాన్కివిర్ (మైథిలి, పడవ నడిపే వృత్తి, వైష్ణవ): భాగల్పూర్‌లో పూజించబడే స్థానిక భక్తి సంప్రదాయ సాధువు.

27. కబీర్ (హిందీ, జులాహా వృత్తి, వైష్ణవ నిర్గుణ సంప్రదాయం): కబీర్ పంత్ స్థాపకుడు, హిందూ–ముస్లిం ఐక్యతను ప్రోత్సహించిన గొప్ప సాధువు.

28. కహార్ (హిందీ, నీటి మాళకుడు, వైష్ణవ): విష్ణు భక్తుడు, వైష్ణవ సంప్రదాయంలో సాధన చేశారు.

29. కాకా భూసుందర్ (అహోమి, రచయిత, వైష్ణవ): భూసుండి రామాయణం రచించిన రామ భక్తుడు.

30. కాలా కుంభార్ (మరాఠీ, కుమ్మరి వృత్తి, వైష్ణవ): విఠల భక్తుడు, వైష్ణవ సాధనలో ప్రముఖుడు.

31. కాలియన్ (తమిళం, చమురు తయారీ వృత్తి, శైవ): శైవ సాధనలో భక్తితో సేవ చేసిన తమిళ సాధువు.

32. కమలముని (తమిళం, కురవర్ వృత్తి, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, శైవ సాధనలో ప్రముఖుడు.

33. కనకదాస్ (కన్నడ, కురుబ/బేడ వృత్తి, వైష్ణవ): కృష్ణ భక్తుడు, కన్నడ సాహిత్యంలో కీర్తనలు రచించిన గొప్ప సాధువు.

34. కాంచీపూర్ణ (తమిళం, ఆలయ సేవకుడు, వైష్ణవ): యమునాచార్య శిష్యుడు, వరదరాజుడికి సేవ చేయడంలో ప్రముఖుడు.

35. కందాడై రామానుజ దాసర్ (తమిళం, శ్రీ వైష్ణవ): రామానుజ శిష్యుడు, శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో సాధన చేశారు.

36. కనుదాస్ (మైథిలి, పడవ నడిపే వృత్తి, వైష్ణవ): భాగల్పూర్‌లో పూజించబడే స్థానిక భక్తి సంప్రదాయ సాధువు.

37. కాశీనాథ్ మహితి (ఒరియా, కరణ్ వృత్తి, వైష్ణవ): జీవ గోస్వామి రచనల్లో ప్రస్తావించబడిన వైష్ణవ సాధువు.

38. కయలవీర్ (మైథిలి, పడవ నడిపే వృత్తి, వైష్ణవ): భాగల్పూర్‌లో పూజించబడే స్థానిక సాధువు.

39. కేతయ్య (కన్నడ, బుట్టలు తయారుచేసే వృత్తి, శైవ–లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, శివ భక్తి సాధన చేశారు.

40. కిన్నారి బామయ్య (కన్నడ, సంగీతకారుడు, శైవ–లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, శివ భక్తితో సంగీతంలో భక్తిసాధన చేశారు.

41. కోల సంతయ్య (కన్నడ, లింగాయత్, శైవ): బసవ శిష్యుడు, లింగాయత్ సంప్రదాయంలో శివ భక్తి సాధన చేశారు.

42. కోటయ్య (కన్నడ, బురుద్ వెదురు కార్మికుడు, శైవ-లింగాయత్): శివ భక్తితో లింగాయతు సంప్రదాయాన్ని అనుసరించిన సాధువు.

43. కుబా (పంజాబీ, కుంభార్ కుమ్మరి వృత్తి, వైష్ణవ): వైష్ణవ సంప్రదాయ సాధువు.

44. కుబేర్ సర్కార్ (బెంగాలీ, గోపా వృత్తి, వైష్ణవ–సాహెబ్ధాని): చరణ్ పాల్ వారసుడు, సాహెబ్ధానీ సంప్రదాయంలో సాధన చేశారు.

45. కుక్కుటి సిద్ధ (అహోమి, శైవ): మినానాథ్ తో సన్నిహితంగా, మత్స్యేంద్రనాథ్‌కు ప్రేరణగా నిలిచిన సాధువు.

46. కుమారి మొల్ల (తెలుగు, కుమ్మరి వృత్తి, వైష్ణవ): రామాయణం రచించిన రామ భక్తురాలు.

47. కురిప్పుతోందర్ (తమిళం, వన్నన్ వాషర్‌మన్ వృత్తి, శైవ): శైవ సంప్రదాయంలో ప్రముఖ సాధువు.

48. మాధవ కండలి (అహోమి, హిరా వృత్తి, వైష్ణవ): శంకర్ దేవ్ శిష్యుడు, ఏకాశరణ వైష్ణవ ధర్మాన్ని బోధించారు.

49. మడివాల్ మాచయ్య (కన్నడ, వాషర్‌మన్ వృత్తి, శైవ–లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, శివ భక్తితో సేవ చేసిన లింగాయత్ సాధువు.

50. మాంగై ఆళ్వార్ (తమిళం, కల్లా వృత్తి, వైష్ణవ): పెరియ తిరుమొళి (1084 పద్యాలు), తిరు కురున్ తండగం (20 పద్యాలు) రచించిన కృష్ణ భక్తుడు.

51. మారనేర్ నంబి (తమిళం, పహ్కామా వృత్తి, వైష్ణవ): యమునాచార్య శిష్యుడు, మారనేర్-నంబి-చరిత్రం రచించారు.

52. మతంగా (మంగలి వృత్తి, శైవ): తపస్సు ద్వారా బ్రాహ్మణ స్థితిని సాధించిన శైవ సాధువు.

53. మాతంగి (మంగలి వృత్తి, శైవ/శాక్త): మతంగ ముని కుమార్తె, దుర్గా రూపంగా పూజించబడ్డ భక్తి చిహ్నం.

54. మత్స్య అవతారం (మత్స్యకారుడు వృత్తి, వైష్ణవ): విష్ణువు అవతారంగా భావింపబడే ఈ రూపం, సత్యవ్రత మనును వరద నుండి రక్షించింది.

55. మత్స్యేంద్రనాథ్ (మత్స్యకారుడు, శైవ నాథ్ సంప్రదాయం): నాథ్ సంప్రదాయ స్థాపకుడు, బౌద్ధ, తాంత్రిక, శైవ, వైష్ణవ సంప్రదాయాల్లో ప్రాధాన్యం.

56. మేపా భగత్ (గుజరాతీ, కుంభార్ వృత్తి, వైష్ణవ): గబినాథ్ శిష్యుడు, గుజరాతీ భక్తులకు ప్రేరణగా నిలిచారు.

57. మినానాథ్ (అహోమి, మత్స్యకారుడు, శైవ–నాథ్ సంప్రదాయం): మత్స్యేంద్రనాథ్‌కు ప్రేరణగా, నాథ్ పంథాకు శిష్యులను అందించిన గురువు.

58. మున్నా దాస్ (హిందీ, గోల్డ్‌స్మిత్ వృత్తి, వైష్ణవ అపపంతి): అపపంతి శాఖ స్థాపకుడు, రామ భక్తుడు.

59. ముర్ఖా (తమిళం, జూదగాడు, శైవ): తప్పు మార్గం నుంచి మారి శివభక్తి వైపు నడిచిన సాధువు.

60. ముటుకురియార్ (తమిళం, సేంకుంట  వీవర్ వృత్తి, శైవ): ఇలన్కురియార్ సోదరుడు, శైవ సాధనలో జీవించిన సాధువు.

61. నంబి ఎరు తిరువడైయ దాసర్ (తమిళం, షానార్  తాటి చెట్లు తొక్కేవాడు, శ్రీ వైష్ణవ): రామానుజ శిష్యుడు, శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భక్తి చేశాడు.

62. నామ్దేవ్ (మరాఠీ, శింపి చేనేత వృత్తి, వైష్ణవ  వార్కరి): విఠోబా భక్తుడు, అభంగ్‌లు రచించిన కృష్ణుని భక్తుడు.

63. నమ్మాళ్వార్ (తమిళం, వ్యవసాయ కుటుంబం, వైష్ణవ): తిరువాయ్మొళి సహా అనేక గ్రంథాల రచయితగా ప్రముఖ ఆళ్వార్.

64. నందనార్ (తమిళం, పులయ వ్యవసాయ శ్రామికుడు, శైవ): 63 నాయనార్లలో ఒకరు, శివ భక్తితో నిలిచిన విశేష సాధువు.

65. నారహరి సోనార్ (మరాఠీ, బంగారుబడి వృత్తి, వైష్ణవ): కృష్ణునికి అభంగ్‌లు రచించిన విఠల భక్తుడు.

66. నారాయణ గురు (మలయాళం, ఎజ్హవ వృత్తి, శైవ): శైవ తత్వాన్ని బోధించిన కేరళలోని ధ్యానయోగా సాధకుడు.

67. నీలకంద నాయనార్ (తమిళం, కలలర్ మట్టిపాత్రల వృత్తి, శైవ): 63 నాయనార్లలో ఒకరు, శివభక్తిలో నిలిచారు.

68. నీలన్ (తిరుమంగై ఆళ్వార్) (తమిళం, కుయవన్  పత్రికా/మట్టివృత్తి, వైష్ణవ): రాజవంశీయుడు, వైష్ణవ భక్తిగా ఆళ్వార్‌గా కీర్తించబడ్డాడు.

69. నేసర్ నాయనార్ (తమిళం, నేసవాడు, శైవ): 63 నాయనార్లలో ఒకరు, శివ భక్తితో జీవితాన్ని గడిపాడు.

70. నిలజంతయల్పనన్ (తమిళం, పనన్  సంగీతకారుడు, శైవ): శైవ సంప్రదాయంలో సంగీతంతో భక్తిని వ్యాపకం చేసినవాడు.

71. నిష్కులనంద దాస్ (గుజరాతీ, బడుగు  వృత్తికుడు, వైష్ణవ – స్వామినారాయణ): 20 గ్రంథాలు, 3000 పద్యాలు రచించిన స్వామినారాయణ భక్తుడు.

72. నులియ చందయ్య (కన్నడ, నూలు తీయే వృత్తి  రోప్ మేకర్, శైవ – లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, లింగాయతు సంప్రదాయంలో ఉన్నత స్థానం పొందాడు.

73. పంబట్టి సిద్ధర్ (తమిళం, కౌహెర్డ్  పశుపోషణ వృత్తి, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, నాగశక్తి సాధనలో నిపుణుడు.

74. పంప (తమిళం, బార్బర్ వృత్తి): మతంగ ముని కుమార్తెగా గుర్తింపు పొందిన సన్యాసినిగా జీవించింది.

75. పన ఆళ్వార్ (తమిళం, పనన్ సంగీతకారుడు, వైష్ణవ): రంగనాథుని భక్తుడు, ఆళ్వార్ కవిత్వం ద్వారా భక్తి చాటాడు.

76. పిల్లై ఉరంగ విల్లి దాసర్ (తమిళం, మల్ల యోధ వృత్తి, వైష్ణవ): శ్రీరంగనాథునిపై ప్రేమతో ఉన్న విశిష్ట ఆళ్వార్.

77. పొనజ్జి బాల (మరాఠీ, గోపాలకుడు  పాలదూదు వృత్తి, వైష్ణవ): కృష్ణ కథలు, లావణి రచనలు చేసిన మారాఠీ భక్తుడు.

78. పోతులూరి వీరబ్రహ్మం (తెలుగు, విశ్వకర్మ వృత్తి ): అన్ని కులాల శిష్యులను స్వీకరించిన దార్శనికుడు.

79. పులిపని సిద్ధర్ (తమిళం, వేటగాడు  హంటర్ వృత్తి, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, శైవ యోగ సాధనలో నిపుణుడు.

80. పురుషోత్తమ దాస్ (ఒరియా, కౌహెర్డ్ పాల ఉత్పత్తిదారు, వైష్ణవ): దుతియ-ఓస, గంగా మహాత్మ్య, గుండిచ బిజే వంటి రచనలు చేసిన కవి.

81. రామానంద రాయ (ఒరియా, కరణ కైస్త వర్గం, వైష్ణవ): ఒరిస్సాలో కృష్ణ భక్తి ప్రచారకుడు, బెంగాల్‌లోనూ వైష్ణవ సంప్రదాయాన్ని వ్యాప్తి చేశాడు.

82. రమన్న (కన్నడ, మేకల పెంపకదారు, శైవ  లింగాయత్): బసవ శిష్యుడు, శివ భక్తితో జీవించాడు.

83. రామానుజ దాసర్ (తమిళం, కమ్మలర్  శిల్పి వృత్తి, వైష్ణవ): రామానుజుని శిష్యుడు, శ్రీ వైష్ణవ సంప్రదాయంలో భక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు.

84. రామి జనాబాయి (మరాఠీ, గృహ పనిమనిషి, వైష్ణవ): నామ్దేవ్ ఇంట్లో సేవ చేస్తూ, రామునిపై వాత్సల్య భక్తితో కీర్తనలు రచించిన సాధ్వి.

85. రవాల్‌దాస్ (మైథిలీ, దుడ్డుగాడు  వాషర్‌మన్ వృత్తి, శైవ): భాగల్పూర్ ప్రాంతంలో పూజింపబడే స్థానిక శైవ భక్తుడు.

86. రేవన సిద్ధేశ్వర (కన్నడ, కురుబ గొర్రెల కాపరివృత్తి, శైవ): శివుడి అవతారంగా పరిగణించబడే లింగాయత్ సంప్రదాయ సాధువు.

87. రోమహర్షణ (సూత వంశజుడు): పురాణకథకుడు, ఇతిహాసాల్లో కీలక పాత్రధారి, వేద పురాణాలను వ్యాక్యానించినవాడు.

88. రోమ సిద్ధర్ (తమిళం, కురా మత్స్యకారుడు, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, శైవయోగ సాధనలో నిపుణుడు.

89. సచ్చిదానంద (మరాఠీ, నాయి గబ్బిలవాడు, దత్త సంప్రదాయం): దత్తాత్రేయ ఉపాసకుడు, మహారాష్ట్రలో ప్రసిద్ధుడు.

90. సైనా న్హావి (మరాఠీ, నాయి  క్షౌరకుడు, వైష్ణవ): కృష్ణునిపై అభంగ్‌లు రచించిన విఠల భక్తుడు.

91. శాక్య (తమిళం, పెల్టార్ వృత్తి, శైవ): శైవ సంప్రదాయంలో తపస్సు చేసి సాధన చేసినవాడు.

92. శంబుక (శైవ): వేదాధ్యయనం చేసిన శూద్ర సాధువు. రామాయణంలో ఉన్న కథకు భిన్నంగా, శైవ సంప్రదాయంలో పూజింపబడే ఉపాధ్యాయుడు.

93. సరళ దాస్ (ఒరియా, శూద్ర కవి, వైష్ణవ): ఒరియా మహాభారత రచయిత, భక్తికవితా పరంపరలో ప్రముఖుడు.

94. షష్టం స్వామి (గుజరాతీ, రబారి అంటే పశుపోషకులు, వైష్ణవ): రామునిపై విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించి, సాధన చేసి ప్రసిద్ధి చెందినవాడు.

95. సవత మాలి (మరాఠీ, తోటమాలి, వైష్ణవ): విఠోబాకు అభంగ్‌లు రచించిన మహారాష్ట్ర భక్తి కవులు.

96. సిద్ధరామేశ్వర మహారాజ్ (మరాఠీ, రైతు కుటుంబం, శైవ): నిసర్గ దత్త తత్వాన్ని బోధించిన శైవయోగి.

97. శివప్రకాశర్ సిద్ధర్ (తమిళం, గుర్తింపు కుల వివరాలు లేవు): అరుళ్ నమచ్చివాయర్ శిష్యుడు, సిద్ధ సంప్రదాయంలో మేధావి సాధువు.

98. శ్రీరాముడు (అహోమి, కైవర్త... జాలరి వృత్తి, వైష్ణవ  ఏకశరణధర్మం): శంకర్ దేవ్ శిష్యుడు, వైష్ణవ మార్గాన్ని బోధించాడు.

99. సుందరానందర్ (తమిళం, అగముడయార్... రెడ్డి వృత్తి, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, శైవ తపస్సులో స్థిరత పొందినవాడు.

100. తను పాల్ (బెంగాలీ, మహిష్య... వ్యవసాయ వృత్తి, తాంత్రిక): తాంత్రిక సాధనలో నిపుణుడైన సాధువు.

101. తిరుమళిగై తేవర్ (తమిళం, శైవ): పద్దెనిమిది సిద్ధర్లలో ఒకరు, బోగర్ శిష్యుడు.

102. తుకారాం (మరాఠీ, మోరే అంటే చిన్న వస్తువుల వ్యాపారి, వైష్ణవ): విఠోబా భక్తుడు, కృష్ణునిపై అభంగ్‌లు రచించిన ప్రసిద్ధ భక్త కవి.

103. తుక్డోజీ మహారాజ్ (మరాఠీ, కున్బి.. రైతు వృత్తి, శైవ): భక్తి గీతాలు రచించిన శైవ సాధువు.

104. ఉగ్రస్రవ సౌతి (వేద కాలం, వైష్ణవ): పురాణ కథకుడు, రోమహర్షణుడి కుమారుడు.

105. వైకుండ స్వామికల్ (తమిళం, అజ్ఞాత వృత్తి, వైష్ణవ): అయ్యావళి భక్తులచే విష్ణు అవతారంగా గౌరవించబడ్డారు.

106. వలంరం (గుజరాతీ, కున్బి – రైతు వృత్తి, వైష్ణవ): భోజ భగత్ శిష్యుడు, జలరామ్ బాపు గురుభ్రాత.

107. అఖో (గుజరాతీ, గోల్డ్స్‌మిత్, వైష్ణవ – నిర్గుణ భక్తి): "అఖే గీత" రచయిత, కబీర్ మార్గాన్ని అనుసరించినవాడు.

108. అచ్యుతానంద (ఒరియా, గోపాలకుడు, వైష్ణవ): పంచశాఖ వేదికగా రచనలు చేసిన కవి, కమ్మార్లకు, కైవర్తులకూ ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శి.

109. అనిరుధ్ (అహోమి, అజ్ఞాత వృత్తి, వైష్ణవ  మోమారియా శాఖ): మోమారియా పంథ స్థాపకుడు, అహోం సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటులో పాల్గొన్న వ్యక్తి.

110. అప్పన్న (కన్నడ, మంగలి , శైవ  లింగాయత): బసవ శిష్యుడు, లింగపూజలో నిబద్ధత కలిగిన సాధువు.

111. అంబిగర చౌడయ్య (కన్నడ, బోటు వాడు  నావికుడు, శైవ  లింగాయత): బసవణ్ణ శిష్యుడు, పల్లెటూరి ప్రజల భక్తి ప్రతినిధి.

112. అయిదక్కి మారయ్య (కన్నడ, ధాన్యం దించేవాడు, శైవ లింగాయత): సామాన్య వృత్తిలో ఉండి శివపథాన్ని అనుసరించిన బసవుడి శిష్యుడు.

113. అల్గై (తమిళం, అజ్ఞాత వృత్తి, శైవ): శైవ తపస్సులో నిబద్ధత కలిగిన సాధువు.

ఆదిపట్టన్ (తమిళం, మత్స్యకారుడు, శైవ): 63 నాయనార్లలో ఒకరు, శివుడి భక్తుడు.

114. చాంగ్‌దేవ్ రౌల్ (మరాఠీ, అజ్ఞాత వృత్తి, వైష్ణవ  మహానుభవ పంథ): గుండన్ రౌల్ శిష్యుడు, మహానుభవ సంప్రదాయ ప్రచారకుడు.

115. బడిహోరి బ్రహ్మయ్య (కన్నడ, కౌహెర్డ్, శైవ  లింగాయత): బసవణ్ణ శిష్యుడు, మేకల కాపరి వృత్తిలో ఉండి లింగధ్యానంలో మునిగిపోయినవాడు.

116. బలదేబ్ మహితి (ఒరియా, కరణ.. కైస్త వృత్తి, వైష్ణవ): వైష్ణవ సంప్రదాయ ప్రచారకుడు, కృష్ణ భక్తుడు.

117. బలరామ్ దాస్ (ఒరియా, బౌరి శ్రమజీవి వర్గం, వైష్ణవ): పంచశాఖలో ప్రముఖుడు, జగన్నాథునిపై రచనలు చేసిన భక్త కవి.

118. బాచి రాజయ్య (కన్నడ, వడ్రంగి కార్పెంటర్ వృత్తి, శైవ  లింగాయత): బసవుడికి శిష్యుడు, శివ భక్తితో జీవితాన్ని గడిపినవాడు.

119. బాదల్నాయక్ (మైథిలి, తైలవాడు తేలి వృత్తి): భాగల్పూర్ ప్రాంతంలో పూజింపబడే స్థానిక భక్తుడు.

120. బార్సియాడనో (మైథిలి, పల్లకీ మోసేవాడు): స్థానిక భక్తి సంప్రదాయంలో గౌరవింపబడే సాధువు, శ్రమికుల భక్తిని ప్రతినిధీకరించినవాడు.

121. బుల్లా సాహిబ్ ( భాష : హిందీ) 

జాతి: కున్బి (పట్టణ వ్యవసాయ జాతి)

భక్తి మార్గం: వైష్ణవ

విశిష్టత: నామస్మరణ ద్వారా భక్తి సాధన చేశాడు.

122. బోగర్ సిద్ధర్ (భాష/ప్రాంతం: తమిళనాడు) 

జాతి: గోల్డ్‌స్మిత్/పాటర్, భక్తి మార్గం: శైవ

విశిష్టత: సిద్ధ విజ్ఞానాన్ని చైనా వరకు వ్యాప్తి చేశాడు. పళని మురుగన్ ఆలయంలో సమాధి ఉంది.

123. భీమ ధిబారా ( భాష/ప్రాంతం: ఒడిశా) 

జాతి: ధిబారా (జాలరి) భక్తి మార్గం: వైష్ణవ

విశిష్టత: కపటపాష రచించాడు, మహాభారతాన్ని లోతుగా వ్యాఖ్యానించాడు.

124. భోజ భగత్ నచబ్ఖా ( భాష/ప్రాంతం: గుజరాత్) 

జాతి: కున్బి..... భక్తి మార్గం: వైష్ణవ

విశిష్టత: కృష్ణ భక్తి, కీర్తనలు చర్చించారు. జలారాం బాపా గురువు.

#శూద్ర_బ్రాహ్మణ_మిశ్రమ_వంశస్థులు_లేదా_దాసి_కుమారులు_అయిన_ధార్మిక_మహర్షులు

125. ఐత్రేయ మహిదాస

వంశం: శూద్ర తల్లి, బ్రాహ్మణ తండ్రి

విశిష్టత: ఐత్రేయ బ్రాహ్మణం, ఐత్రేయ అరణ్యక రచయిత, ఋగ్వేదానుబంధిత చింతన.

126. ధన్వంతరి

వంశం: శూద్ర దాసి కుమారుడు

విశిష్టత: ఆయుర్వేద పితామహుడు, ఋషి దీర్ఘతమాస్ కుమారుడు.

127. ధుగ్ర థామస్

వంశం: దాసి కుమారుడు

విశిష్టత: వేద ద్రష్ట, ఋషిత్వాన్ని సాధించిన దాసి కుమారుడు.

128. ఘోష

వంశం: కక్షివత్ కుమార్తె

విశిష్టత: ఋగ్వేదంలో మంత్ర ద్రష్ట, మహిళా ఋషి.

129. జమదగ్ని

వంశం: శూద్ర తల్లి (సత్యవతి), బ్రాహ్మణ తండ్రి

విశిష్టత: వేద ఋషి, పరశురాముని తండ్రి.

130. కాక్షివత్

వంశం: దాసి కుమారుడు

విశిష్టత: ఋగ్వేద మంత్రద్రష్ట , బ్రహ్మవాదిని.

131. కౌశిక ముని

వంశం: శూద్ర తల్లి కుమారుడు

విశిష్టత: ఋషి స్థానం పొందిన ఋగ్వేద మంత్రద్రష్ట.

132. కవాషా ఐలుషా

వంశం: దాసి కుమారుడు

విశిష్టత: ఋగ్వేదంలో మంత్రాలను దర్శించాడు, ప్రజ్ఞాపరుడు.

133. వేదవ్యాస (కృష్ణ ద్వైపాయన)

వంశం: తల్లి  జాలరి (సత్యవతి), తండ్రి  ఋషి (పరాశర) 

విశిష్టత: మహాభారత రచయిత, వేదాల క్రమీకరణ, భగవద్గీత సంకలనం.

134. మతంగ ముని

వంశం: శూద్ర తండ్రి, బ్రాహ్మణ తల్లి

విశిష్టత: రాముని గురువు, శబరిలో భక్తి దీపం వెలిగించిన ఋషి.

135. నారద ముని

వంశం: పనిమనిషి కుమారుడు (ఋషిపురాణ ప్రస్తావన)

విశిష్టత: భక్తి మార్గ ప్రారంభకుడు, నారద భక్తిసూత్ర రచయిత.

136. వత్స

వంశం: శూద్ర తల్లి పుత్రుడు

విశిష్టత: ఋగ్వేద మంత్రద్రష్ట, కణ్వ వంశీయుడు.

137. విశ్వామిత్ర

వంశం: తల్లి శూద్ర (సత్యవతి)

విశిష్టత: తపస్సు ద్వారా బ్రహ్మర్షి స్థాయి పొందిన క్షత్రియుడు.

138. యవనాచార్యుడు

వంశం: తల్లి శూద్ర, తండ్రి బ్రాహ్మణ

విశిష్టత: వైదిక విద్యావంతుడు, విదేశీ వంశీయుడు అయినా ధర్మ నిష్టుడుగా ఉన్న ఋషి.

లోకాః సమస్తాః సుఖినో భవంతు

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః